Bij dementie is praten over de laatste levensfase niet altijd makkelijk. Mensen vergeten dingen sneller. Ook kunnen zij soms niet goed zeggen wat zij voelen, willen of nodig hebben. Juist dan is het belangrijk dat zorgmedewerkers goed kijken, luisteren en de persoon achter de ziekte leren kennen.
De DEDICATED-werkwijze is ontwikkeld door de Academische Werkplaats Ouderenzorg (AWO-L) om palliatieve zorg voor mensen met dementie en hun naasten te verbeteren. De werkwijze bestaat uit praktische materialen en trainingen voor zorgprofessionals. Denk aan praatkaarten, praatstenen, kletspotkaarten en hulpmiddelen voor proactieve zorgplanning. Materialen die helpen om gesprekken op gang te brengen, iemand beter te leren kennen en samen te kijken wat belangrijk is in de zorg.
Binnen Cicero zijn inmiddels 18 ambassadeurs getraind. Zes van hen zijn ook trainer geworden. Zij kunnen collega’s meenemen in de werkwijze en helpen om DEDICATED verder te verspreiden binnen de organisatie. Lilian Huntjens (verzorgende IG bij Emmastaete) is binnen Cicero opgeleid tot trainer. Zij ziet in de praktijk dat palliatieve zorg voor mensen met dementie anders is dan bij andere ziektebeelden. “Mensen met dementie kunnen vaak niet goed verwoorden wat ze willen of voelen. Dan moet je op een andere manier proberen te begrijpen wat iemand nodig heeft.”
DEDICATED-ambassadeur Juliette de Vries (senior medewerker dagvoorziening Pius): “Ik gebruik het DEDICATED-materiaal vaak. Het is makkelijk te begrijpen, zichtbaar en eenvoudig uit te leggen. Het werkt prettig en zorgt voor mooie, positieve reacties.”
Volgens Lilian helpen de praktische materialen om signalen beter te herkennen. “Als iemand pijn niet meer goed kan aangeven, kijk je bijvoorbeeld naar mimiek, gedrag of onrust.” De praatkaarten kunnen gebruikt worden om gesprekken op gang brengen. “Want soms weet je niet goed wat je kunt vragen of hoe je een gesprek met familie of collega’s begint. De kaartjes geven dan handvatten.”
DEDICATED helpt ook om de persoon achter de bewoner beter te leren kennen. Lilian: “Als je weet dat iemand van dansen hield, kun bijvoorbeeld muziek opzetten of herinneringen ophalen. Dat kan iemand rust geven. Maar vaak zit de kracht ook in kleine momenten. Even vijf minuutjes één-op-één aandacht aan de hand van zo’n kaartje, even een hand vasthouden: dat zijn kleine dingen die veel kunnen doen.”
De bedoeling is dat DEDICATED zich als een olievlek verspreidt binnen Cicero. Stap voor stap, met ambassadeurs en trainers die collega’s blijven stimuleren. “Het is een mooi project met goede handvatten”, besluit Lilian. “Het zou mooi zijn als we daar tijd en aandacht voor kunnen maken.”